Bæjarráð Hafnarfjarðar fellst á að loka Bláfjallavegi

Bráðalokun en bæjarráð lætur vinna frekara umhverfis- og áhættumati sem á að vera tilbúið í síðasta lagi í lok árs 2021

Hér má sjá fyrirhugaða lokun. Kort af map.is

Bæjarráð Hafnarfjarðar hefur fallist á erindi Vega­­gerðarinnar að syðri hluta Bláfjallavegar verði lok­að að sinni vegna vatns­vernd­ar­sjónarmiða, frá Leiðarenda austur að veginum frá Vestur­landsvegi að Bláfjöllum. Að mati bæjarráðs er þörf á frek­ara umhverfis- og áhættumati á vegarkaflanum og er óskað eftir því að umhverfis- og framkvæmdaráð láti vinna slíkt mat sem liggi fyrir í síðasta lagi fyrir árslok 2021. Að því loknu verði teknar ákvarð­­anir um framtíð veg­arins.

Ekki bráðahætta að sögn formanns bæjarráðs

Ágúst Bjarni Garðarsson

Fjarðarfréttir sendi formanni bæjarráðs, Ágústi Bjarna Garðarssyni, fyrirspurnir um forsendur samþykktar bæjarráðs.

Hvaða bráðahætta telur bæjarráð vera sem réttlætir að loka vinsælum vegi að upplandi Hafnarfjarðar og að skíðasvæði höfuðborgarsvæðisins. Er bráðahættan svo mikil að ekki megi fresta ákvörðun þar til umhverfis- og áhættumat liggur fyrir?

„Það hefur ekki verið talið að um bráðahættu sé að ræða eins og fram kemur í fyrirspurn þinni. Það er hins vegar alveg augljóst að vitund um mikilvægi vatnsverndar er alltaf að aukast og hefur verið talið rétt að grípa inn í áður en hugsanlegt óhapp verði þess valdandi að vatnsbólið í Kaldárbotnum mengist. Bláfjallavegur liggur að stórum hluta innan vatnsverndarsvæðis Kaldárbotna sem er eina vatnsból okkar Hafnfirðinga. Vegurinn er ekki þjónustaður og er þar af leiðandi slæmur yfirferðar, auk þess sem brattir vegfláar og krappar beygjur auka líkur á óhöppum.“

Hvaða vatnsverndarskil eru við Leiðarenda. Er hættan ekki jafn mikil á löngum kafla vestan leiðarenda og austan hans? Eða er aðeins verið að tryggja aðgengi að Leiðarenda án tillits til vatnsverdunarsjónarmiða?

„Auk þess er rétt að benda á að vegurinn er ekki þjónustaður og því ekki ruddur á veturna. Í mörgum tilfellum er hann því ófær þegar skíðasvæðið er opið. Gerðar hafa verið ýmiskonar rannsóknir á svæðinu sem vegurinn liggur um, bæði jarðfræðilegar og vatnafræðilegar og metið út frá því hvar mesta hættan er á mengun grunnvatns. Vegkaflinn frá Ásbraut að Leiðarenda er í þeim rannsóknum talinn þannig staðsettur að lítil hætta sé á útbreiðslu mengunar miðað við hættuna á öðrum köflum vegarins og því ákveðið að hafa opið að Leiðarenda.“

Skv. skýrslu Íslenskra orkurannsókna frá 2012 er veginum skipt í áhættuflokka eftir því hvernig jarðlög gætu tekið við olíumengun. Skv. því væri engin ástæða að loka veginum fyrr en í fyrsta lagi nálægt Kristjánsdalahorni og því væri leiðin þá opin að Selvogsgötunni.

Úr skýrslu ÍSOR frá 2012. Lokunin er á kafla 16, rétt vinstra megin við töluna.

Í skýrslu VSÓ frá nóvember 2018 er ekki tekin afstaða til lokunar, heldur er vísað í að til umræðu hafi verið að loka veginum og í skýrslunni sé gengið út frá að svo verði og ekki fjallað um það nánar.

Bæjarstjórn hafði vísað málinu til bæjarráðs en upp­haflega var málið tekið upp hjá skipulags- og bygg­ingar­ráði 29. janúar sl. en bæjar­búum hefur hvergi verið gef­inn kostur á að segja sitt álit en vegurinn styttir leið skíða­fólks af Völlum um 11 km hvora leið.

Að útivistarsvæðinu í Bláfjöllum liggja tveir vegir í umsjá Vegagerðarinnar. Eru það Bláfjallavegur (417) og Bláfjallaleið (407) sem liggur frá Bláfjallavegi að skíða­svæðinu.
Bláfjallavegur er í raun tveir vegir, 417-1 sem liggur frá Suð­ur­­landsvegi að mótum Blá­­­­fjallavegar og Blá­fjalla­leiðar og svo 417-2 sem liggur frá þessum gatna­mótum til Hafnarfjarðar. Sá hluti vegarins hefur ekki fengið vetrar­þjón­ustu og hefur það lengt akstursleið Hafnfirðinga á skíðasvæðin verulega.

Umferðar­öryggis­úttekt

Umferðaröryggisúttekt var framkvæmd á Bláfjallavegi í maí 2012. Samkvæmt þeirri úttekt eru t.a.m. vegfláar mjög víða of brattir, eða klappir eða grjóthnullungar innan öryggis­svæða. Á kafla 417-01 eru skráðir ríflega 4,7 km vegar þar sem slíkt er raunin eða ríf­lega helmingur vegalengdar. Á Bláfjallaleið eru hins vegar skráð­ir samtals um 4,6 km þar sem fláar eru of brattir eða klettar/grjót innan öryggis­svæða, sem er allnokkuð á veg­kafla sem er um 4,3 km að lengd.

Í minnisblaði frá VSÓ Ráðgjöf frá maí 2012 segir að umferðaröryggisúttekt á Blá­fjallavegi (417-01) hafi leitt í ljós að öryggissvæði uppfylli ekki á stórum svæðum veg­hönnunarreglur sem gerðar eru til nýframkvæmda. Innan öryggissvæðis séu grjót, klapp­ir eða hraun og vegflái sé víða brattari en hann á að vera. Einnig sé mikið um tengingar við veginn.
Af þessum sökum uppfyllir aðkomuleiðin að Bláfjöllum af Suðurlandsvegi ekki veg­hönn­unar­reglur. Grjót, hraun eða klappir við veginn geta aukið alvarleika slysa lendi bíll sem hafnar utan vegar á slíkri fyrirstöðu auk þess sem bensín- eða olíutankur getur rifnað lendi bíll á grjóti.

Ekkert kemur fram um öryggisþátt á kaflanum frá Hafn­ar­firði en í bréfi Vega­­gerðarinnar frá 24. janúar sl. eru mótvægisaðgerðir nefndar þær helstar að loka þurfi syðri hluta Bláfjallavegar fyrir almennri umferð, frá gatna­mót­um Bláfjallavegar og Bláfjallaleiðar og suður undir hellinn Leiðarenda en einnig úrbætur á norðurhluta Blá­fjalla­vegar til að lágmarka slysa­hættur og hættu á meng­unarslysum.

Gengið út frá lokun

Í skýrslu sem VSÓ ráðgjöf vann fyrir Vegagerðina þar sem umfang endurbóta er metin er eingöngu vísað í umferðartölur á Bláfjallavegi 417-1 en engar umferðar­mæl­ingar virðast hafa verið gerðar á kaflanum frá Hafnarfirði.

Þar er vísað í vítarlega greinargerð sem Íslenskar orkurannsóknir gerðu 2012 um mengunarhættu vegna óhappa á vegum til Bláfjalla. Þar voru allar leiðir metnar og mesta áhættan var á svæði sem liggur norðan Kristjáns­dalahorns sem er um 5 km frá gatna­mótunum í átt til Hafnar­fjarðar. Í reiknilíkani sem Mannvit gerði 2011 var metið að jafnvel 6.000 l af olíu sem færu út í grunnvatnsstrauminn þynntust það hratt út að það myndi ekki valda mengun á vatnstökusvæðum höfuð­borg­ar­innar.

Ekki verður hægt að aka að björgunarskýlinu við Selvogsgötuna eftir lokun. – Ljósmynd: Guðni Gíslason.

Ekki lagaður á einu bretti

Ljóst er að vegurinn verður ekki endurbættur allur á einu bretti og því þarf að forgangs­raða framkvæmdum. Sett hef­ur verið fram gróft mat á núverandi vegum um svæðið. Jafnframt hafa verið sett upp drög að áætlun um úrbætur, í hverju þær skuli felast og forgangs­röðun aðgerða. Fyrir­heit um hvað gera þarf í nánari hönnun s.s. hvar megi setja vegrið í stað stórra fláa verða hins vegar ekki sett fram á þessum tímapunkti heldur verður það tekið upp þegar verkið skýrist nánar.

Áætlað er að kostnaður fram­kvæmda á Bláfjallavegi og Bláfjallaleið sé um 260 milljónir.
Lögsagnarumdæmi Hafnar­fjarðar nær til stærsta hluta Blá­­fjallavegar 417-2 eða að fyrrnefndu Kristjánsdala­horni.

Aukin ásókn hefur verið í útivist á undanförnum árum og þörf fyrir góðan veg að skíða­svæðunum frá Hafnarfirði hefur aukist en bæjaryfirvöld hafa hvorki þrýst á bættan veg né vetrarþjónustu.

Ummæli

Ummæli