Ákvörðun um að loka vinsælli gusuþjónustu í sauna klefum Suðurbæjarlaugar hefur vakið athygli og umræðu meðal bæjarbúa. Samkvæmt frétt sem kom inn á vef Fjarðafrétta þann 6. febrúar var þjónustunni hætt eftir kvartanir frá bæjarlögmanni, þrátt fyrir að hún hafi notið mikilla vinsælda meðal gesta. Málið snýst þó ekki aðeins um einstaka þjónustu heldur stærra samhengi: menningarlegt gildi sundlauganna og mikilvægi þeirra fyrir lýðheilsu samfélagsins.
Sundlaugamenning sem viðurkenndur menningararfur
Íslenskar sundlaugar eru ekki aðeins íþróttamannvirki heldur félagslegur vettvangur, samverustunda og hluti af daglegu lífi þjóðarinnar. Þessi sérstaða fékk alþjóðlega viðurkenningu þegar yfir óáþreifanlegan menningararf mannkyns. Í tilkynningu stjórnvalda kemur fram að sundlaugar gegni lykilhlutverki í félagslífi landsmanna, stuðli að vellíðan og séu vettvangur samskipta milli kynslóða.
Þegar þjónusta sem eykur upplifun, þátttöku og aðsókn að sundlaugum er skert, snertir það því ekki aðeins rekstur heldur einnig varðveislu lifandi menningarhefðar. Gusuhefðin tengist auk þess norrænni baðmenningu sem byggir á samveru, slökun og heilsueflingu.
Heilsuefling fyrir alla í heilsubænum Hafnarfirði
Hafnarfjörður hefur markað sér stefnu sem heilsubær þar sem áhersla er lögð á forvarnir, hreyfingu og vellíðan íbúa. Saunaklefar og gusuþjónusta falla vel að þeirri sýn. Regluleg saunanotkun hefur verið tengd bættri blóðrás, slökun vöðva, minni streitu og aukinni andlegri vellíðan samkvæmt fjölmörgum rannsóknum.
Slík þjónusta er sérstaklega mikilvæg vegna þess að hún nýtist breiðum hópi:
- eldri borgurum sem þurfa milda líkamsrækt og slökun
- íþróttafólki sem vill hraða endurheimt
- fólki í streitumiklu starfi sem þarf andlega hvíld
- almenningi sem sækir sundlaugar sem félagslegan vettvang
Þegar þjónusta sem þessi er í boði eykst aðsókn og sundlaugar verða aðgengilegri fyrir fjölbreyttari hóp samfélagsins.
Samfélagslegt og efnahagslegt gildi
Vinsælar sundlaugar með fjölbreytta þjónustu eru ekki aðeins lýðheilsumál heldur einnig samfélagsleg fjárfesting. Þær styrkja ímynd bæjarins, laða að gesti og skapa jákvæða upplifun íbúa. Þegar vinsæl þjónusta er lögð niður án þess að finna lausn getur það haft neikvæð áhrif á traust og upplifun notenda.
Lausnir frekar en lokanir
Ef upp koma áhyggjur eða kvartanir ætti fyrsta skref að vera að skoða úrbætur frekar en að leggja þjónustu niður. Hægt væri til dæmis að setja skýrari reglur, bæta eftirlit eða breyta framkvæmd þannig að tekið sé tillit til allra sjónarmiða. Með slíku jafnvægi er hægt að tryggja bæði öryggi og áframhaldandi aðgengi að þjónustunni.
Niðurstaða
Að halda gusuþjónustu opinni í sauna klefum Suðurbæjarlaugar snýst um meira en einstaka afþreyingu. Hún tengist menningararfi þjóðarinnar, lýðheilsu bæjarbúa og samfélagslegri samveru. Í ljósi þess að íslensk sundlaugamenning hefur hlotið alþjóðlega viðurkenningu sem menningararfur er sérstaklega mikilvægt að standa vörð um þá þjónustu sem styrkir þessa hefð og gerir hana lifandi fyrir komandi kynslóðir.
Að lokum vil ég sérstaklega leggja áherslu á að það er mín einlæga ósk að þessi mikilvæga þjónusta haldi áfram ísaunaklefum Suðurbæjarlaugar. Ég bind vonir við að jákvæð og skýr niðurstaða fáist eftir þann fund sem vísað er til í fréttinni um málið frá 13. febrúar og að þar verði staðfest að þjónustan fái að halda áfram til hagsbóta fyrir samfélagið allt. Slík niðurstaða væri ekki aðeins sigur fyrir gesti laugarinnar heldur einnig fyrir menningu, lýðheilsu og samfélagsanda bæjarins.
Alexander M. Árnason
aðalmaður í menningar og ferðamálnefnd fyrir Framsóknarflokkinn
